| Encyklopedia |
 |
Bansuri
Rodzaj instrumentu: Aerofony
Krąg kulturowy: Indie i orient
Gatunek muzyki: Różne
Bansuri występuje pod wieloma nazwami, takimi jak Wenu, Bansi, czy Murali. Jest to flet poprzeczny występujący w wielu odmianach i charakterystyczny dla systemów muzycznych Indii. Jest to jeden z najstarszych instrumentów muzycznych świata, wymieniany już w Wedach, i łączony tradycyjnie z bogiem tańca i muzyki - Kriszną.
|
|
Bheri (Dhol)
Rodzaj instrumentu: Membranofony
Krąg kulturowy: Indie i orient
Gatunek muzyki: Różne
Bheri (Dhol) jest najlepiej znanym i najbardziej pierwotnym przedstawicielem dużych cylindrycznych bębnów w Indiach. I choć można wskazać również lokalne odmiany, jak kharram w Assamie czy dhole u ludów Andhra Reddis, nazwa bher pełni zarówno w podaniach religijnych, jak i w użyciu praktycznym, rolę nadrzędną.
|
|
Chimpta
Rodzaj instrumentu: Idiofony
Krąg kulturowy: Indie i orient
Gatunek muzyki: Lok Sangit (Muzyka Ludowa)
Chimpta oryginalnie były szczypcami do ognia, ale stały się instrumentem przez dodanie symetrycznie rozmieszczonych par małych talerzy. Instrument używany jest w prowincji Penjabu na północy Indii oraz w tradycji muzycznej Sikhów.
|
|
Daff
Rodzaj instrumentu: Membranofony
Krąg kulturowy: Indie i orient
Gatunek muzyki: Muzyka Ludowa i Plemienna
Daff to najczęściej spotykany w Indiach bęben obręczowy, a więc taki, którego średnica jest większa od wysokości korpusu.
|
|
Dahara
Rodzaj instrumentu: Idiofony
Krąg kulturowy: Indie i orient
Gatunek muzyki: Lok Sangit (Muzyka Ludowa)
Dahara, zwana też laddi shah, to prosty instrument rytmiczny używany przez śpiewaków Laddi shah w dolinie Kaszmiru.
|
|
Damaru
Rodzaj instrumentu: Membranofony
Krąg kulturowy: Indie i orient
Gatunek muzyki: ---
.
|
|
Danda
Rodzaj instrumentu: Idiofony
Krąg kulturowy: Indie i orient
Gatunek muzyki: Lok Sangit (Muzyka Ludowa)
Danda lub Kolu Są pałkami uderzanymi rytmicznie o siebie, kolorowymi lub bezbarwnymi, zwieńczonymi dzwonkami lub nie posiadającymi ich. Spotkać je można w stanie Gujarat i w południowych częściach Indii.
|
|
Darbuka
Rodzaj instrumentu: Membranofony
Krąg kulturowy: Kraje Arabskie
Gatunek muzyki: Różne
Darbukka to turecka nazwa instrumentu, najczęściej używana w Polsce. Inną nazwą jest też Doumbek - składnia słów 'doum' i 'bek', które tradycyjnie były używane do oznaczenia dwóch podstawowych brzmień tego bębna.
|
|
Dholak
Rodzaj instrumentu: Membranofony
Krąg kulturowy: Indie i orient
Gatunek muzyki: Muzyka Ludowa Indii Północnych
Dholak jest popularnym bębnem na terenie Północnych Indii. Jest to
klasyczny mridang - bęben cylindryczny (barrel drum) - o membranach po dwóch stronach. Prawa membrana jest po wewnętrznej stronie obciążona aplikacją ze smoły, gliny i piasku (Dholak masala - gdzie masala oznacza mieszankę), co daje dźwiękowi basowe właściwości.
|
|
Dilruba
Rodzaj instrumentu: Kordofony
Krąg kulturowy: Indie i orient
Gatunek muzyki: Muzyka Północno-Zachodnich Indii
Dilruba jest praktycznie identyczna z Esraj
Esraj. Oba instrumenty różnią się nie tyle budową czy techniką
gry, ale pochodzeniem i występowaniem. Dilruba jest instrumentem pośrednim pomiędzy
Sarangi a Sitar.
|
|
Djembe
Rodzaj instrumentu: Membranofony
Krąg kulturowy: Afryka
Gatunek muzyki: Różne
Djembe [czytaj Dżembe], to bęben w krztałcie kielicha lub klepsydry zrobiony z drewna, o membranie oryginalnie z koziej (a niegdyś antylopiej) skóry. Aktualnie można spotkać też djemby ze skóry sztucznej (np z naciągów perkusyjnych). Djembe wywodzi się z obszarów zachodniej Afryki, choć obecnie jest prawdopodobnie najbardziej rozpowszechnionym instrumentem etnicznym na świecie. Prawie każdy zaczyna naukę właśnie od djembe.
|
|
Dunduny
Rodzaj instrumentu: Membranofony
Krąg kulturowy: Afryka
Gatunek muzyki: Różne
Dunduny (Dundum, Doundoun, Djundjun)
Jest to zestaw dwóch lub trzech cylindrycznych bębnów, z dwóch stron obciągniętych skórą. Ułożone są poziomo, a dźwięk wydobywa się poprzez uderzanie w skórę drewnianą pałką. Na górze każdego z dundunów umieszczony jest metalowy dzwonek, w który uderza się niewielkim metalowym prętem. Największy dundun nosi nazwę dunumba, średni sangban, a najmniejszy kenkeni. Melodie wygrywane na dundunach stanowią podstawę rytmu. Każdy z bębnów powinien być obsługiwany przez jedna osobę.
|
|
Dutrang
Rodzaj instrumentu: Idiofony
Krąg kulturowy: Indie i orient
Gatunek muzyki: Muzyka Plemienna
Tak Dutrang jest pomniejszoną i przenośną wersją Songkong, charakterystycznym dla wielu kultur instrumentem typu slit drum (bęben szczelinowy).
|
|
Ektar
Rodzaj instrumentu: Kordofony
Krąg kulturowy: Indie i orient
Gatunek muzyki: Lok Sangit (Muzyka Ludowa)
Ektar jest prostym, szarpanym instrumentem strunowym. Jego budowa
ogranicza się do tykwy dyni przebitej bambusem i napiętej między nimi pojedynczej, lub wprzypadku Dotar podwójnej, struny.
|
|
Esraj
Rodzaj instrumentu: Kordofony
Krąg kulturowy: Indie i orient
Gatunek muzyki: Muzyka Bengalska
Esraj jest praktycznie identyczna z
Dilruba. Oba instrumenty różnią się nie tyle budową czy techniką gry, ale pochodzeniem i występowaniem. Esraj jest instrumentem pośrednim pomiędzy Sarangi a Sitar.
|
|
Ghanti
Rodzaj instrumentu: Idiofony
Krąg kulturowy: Indie i orient
Gatunek muzyki: Muzyka Ludowa i Religijna
Ghanti w języku Hindi oznacza dzwonek - instrument w Indiach równie powszechny jak gongi i talerze, a także wykazujący podobną różnorodność.
|
|
Ghatam
Rodzaj instrumentu: Idiofony
Krąg kulturowy: Indie i orient
Gatunek muzyki: Karnatik Sangit (Południe)
Ghatam jest dzbanem o grubych, utwardzonych ścianach, wykonanym ze specjalnej mieszanki gliny poddanej szczególnym procesom wypalania, w celu uzyskania jak najlepszego brzmienia.
|
|
Ghungharu
Rodzaj instrumentu: Idiofony
Krąg kulturowy: Indie i orient
Gatunek muzyki: Różne
Ghungharu, a także ich południowoindyjskie odpowiedniki zwane gejje, są opaskami na nogi wykorzystywanymi przez tancerzy i tancerki na terenie całych Indii i prawdziwym symbolem tej profesji.
|
|
Gna
Rodzaj instrumentu: Membranofony
Krąg kulturowy: Indie i orient
Gatunek muzyki: Muzyka Ludowa i Religijna
Gna jest najlepiej znanym przedstawicielem grupy bębnów obręczowych o dwóch membranach. Choć znane są też inne przykłady takich instrumentów, jak murichenda z Karelli, czy chadchadi z Orissy, gna jest najbardziej charakterystyczny i występuje na największym obszarze.
|
|
Hatheli
Rodzaj instrumentu: Idiofony
Krąg kulturowy: Indie i orient
Gatunek muzyki: Muzyka Plemienna
Hatheli W języku Hindi oznacza grzechotkę. Ta prymitywna i znana w takiej czy innej formie każdej kulturze świata grupa instrumentów w Indiach nigdy nie wyszła poza lokalne tradycje plemienne.
|
|
Jabara
Rodzaj instrumentu: Idiofony
Krąg kulturowy: Afryka
Gatunek muzyki: Różne
Jabara (Djabara, Shekere) Grzechotka wykonana z wysuszonego owocu tykwy, na którą nałożona jest siatka z przywiązanymi koralikami, bądz nasionami. Technik gry na jabarze jest wiele, między innymi potrząsanie całą jabarą, odpowiednie pociąganie samej siatki, uderzanie w jabarę. Zazwyczaj wyznacza puls rytmu.
|
|
Jaltarang
Rodzaj instrumentu: Idiofony
Krąg kulturowy: Indie i orient
Gatunek muzyki: Muzyka Współczesna
Jaltarang, dosłownie tłumaczony jako „wodna fala”, to dość popularny w XX wieku idiofon, wykorzystywany głównie w indyjskich orkiestrach.
|
|
Kanjira
Rodzaj instrumentu: Membranofony
Krąg kulturowy: Indie i orient
Gatunek muzyki: Karnatik Sangit (Południe)
Khanjeera jest bębnem obręczowym, i przez to podobnym do Daffu. Podobieństwo to jest jednak ograniczone, jako że wykorzystywana na Południu Indii khanjeera śmiało może nosić miano najbardziej oryginalnego bębna obręczowego świata.
|
|
Kartal
Rodzaj instrumentu: Idiofony
Krąg kulturowy: Indie i orient
Gatunek muzyki: Lok Sangit (Muzyka Ludowa)
Kartal to drewniane bloczki drewna z wprawionymi w nie
małymi talerzami - prosty instrument służący do nadawania rytmu, wykorzystywany
w Muzyce Lekkiej Indii.
|
|
Kastha tarang
Rodzaj instrumentu: Idiofony
Krąg kulturowy: Indie i orient
Gatunek muzyki: Muzyka Współczesna
Kastha tarang Jest indyjskim ksylofonem, a więc cymbałami,
wykorzystywanym niekiedy we współczesnych ensemblach i orkiestrach. Jest to instrument prawdopodobnie zapożyczony, jako że nie znajdziemy w Indiach jego plemiennych lub ludowych pierwowzorów.
|
|
Katola
Rodzaj instrumentu: Idiofony
Krąg kulturowy: Indie i orient
Gatunek muzyki: Muzyka Plemienna
Katola jest spokrewniony z Songkong, i należy do charakterystycznej dla wielu kultur grupy instrumentów slit drums (bębny szczelinowe).
|
|
Khanjari
Rodzaj instrumentu: Membranofony
Krąg kulturowy: Indie i orient
Gatunek muzyki: Lok Sangit (Muzyka Ludowa)
Khanjari jest odmianą tamburyna, a więc bębna obręczowego podobnego do daffu, wyposażonego jednakże w rząd niewielkich talerzy.
|
|
Khol
Rodzaj instrumentu: Membranofony
Krąg kulturowy: Indie i orient
Gatunek muzyki: ---
.
|
|
Kirikittaka
Rodzaj instrumentu: Idiofony
Krąg kulturowy: Indie i orient
Gatunek muzyki: Muzyka Plemienna
Kirikittaka Jest indyjską odmianą bardzo prymitywnego, a tym samym spotykanego w każdej praktycznie kulturze, instrumentu. Angielska jego nazwa to scraper, a dźwięk przez niego generowany powstaje przez pocieranie i przesuwanie patyczka po nierównościach wyciętych w bambusie lub tykwie.
|
|
Kora
Rodzaj instrumentu: Kordofony
Krąg kulturowy: Afryka
Gatunek muzyki: Muzyka Ludowa i Plemienna
Jest to rodzaj harfy, bardzo popularny w Zachodniej Afryce, szczególnie w Casamance(region Senegalu). Ma 21 strun, które są osadzone na mostku z rowkami(jak w skrzypcach). Korpus zbudowany jest z dużego zasuszonego owocu tykwy, na ktory nałożona jest krowia skóra, tak, że zakrywa ona prawie całą tykwę. Po bokach znajdują się otwory akustyczne, z których wydobywa się dźwięk. Dodatkowo, korpus zaopatrzony jest w dwa kołki, służące za uchwyty. Gryf, do którego umocowane są struny, wykonany jest z twardego drewna i zaopatrzony w skórzane opaski, którymi stroi się struny. Jest to instrument dla Griot'ów(w Zach. Afryce nauczyciel historii i kultury). Wirtuozem Kory jest np. Mamadou Diabate
|
|
Krin
Rodzaj instrumentu: Idiofony
Krąg kulturowy: Afryka
Gatunek muzyki: Muzyka Ludowa i Plemienna
Bęben wykonany ze specjalnie wydrążonego kawałka pnia twardego drewna. Gra się na nim poprzez uderzanie drewnianymi pałkami. Jest używany do komunikacji między wioskami, oraz grania świętych melodii podczas różnych ceremonii.
|
|
Ludzkie Ciało
Rodzaj instrumentu: Idiofony
Krąg kulturowy: Indie i orient
Gatunek muzyki: Różne
Ludzkie Ciało jest pierwszym instrumentem ghana vadya wykorzystywanym w tradycji Indii, w szczególności zaś wykonywane za jego pomocą rytmiczne ruchy i czynności, takie jak klaskanie w dłonie, uderzanie nimi o kolana, czy przytupywanie, akompaniujące często tańcu.
|
|
Manjira
Rodzaj instrumentu: Idiofony
Krąg kulturowy: Indie i orient
Gatunek muzyki: Muzyka Ludowa i Religijna
B>Manjira Jest jedną z wielu nazw talerzy, a więc metalowych dysków o wygiętych ku sobie krawędziach, które w Indiach występują bardzo licznie w różnych kształtach i rozmiarach.
|
|
Misy Tybetańskie
Rodzaj instrumentu: Idiofony
Krąg kulturowy: Indie i orient
Gatunek muzyki: Muzyka Religijna
Śpiewające misy tybetańskie zajmują istotne miejsce w muzyce religijnej Tybetu, oraz sąsiednich państw leżących w Himalajach. Podobnie jak kryształowe kieliszki z wodą misy wprowadzane są w wibracje za pomocą okrężnego ruchu po ich krawędzi, wykonywanego na przykład drewnianą pałką.
|
|
Mridangam
Rodzaj instrumentu: Membranofony
Krąg kulturowy: Indie i orient
Gatunek muzyki: ---
.
|
|
Murchang
Rodzaj instrumentu: Idiofony
Krąg kulturowy: Indie i orient
Gatunek muzyki: Lok Sangit (Ludowa) i Karnatik Sangit (Południe)
Murchang jest indyjską odmianą niewielkiego idiofonu, czy raczej wibrafonu, zwanego na Zachodzie "jew's harp", w Polsce zaś znanego jako drumla.
|
|
Muzyczna Kolumna
Rodzaj instrumentu: Idiofony
Krąg kulturowy: Indie i orient
Gatunek muzyki: ---
Muzyczne posągi i kolumny dają dowód architektonicznego i artystycznego geniuszu, będąc kamiennymi bądź metalowymi tworami spełniającymi nie tylko stawiane im wymogi estetyczne, ale i użytecznymi muzycznie.
|
|
Nadaswaram
Rodzaj instrumentu: Aerofony
Krąg kulturowy: Indie i orient
Gatunek muzyki: Muzyka Południowych Indii
Nadaswaram to północnoindyjski odpowiednik
Shehnai. Jest to rodzaj oboju złożonego z
ustnika wchodzącego w bambusowy lub trzcinowy korpus zwieńczony rozszerzającą
się końcówką. Instrument jest wykorzystywany przy okazji obrzędów sakralnych,
nieodzowny zaś przy ślubach.
|
|
Nagara
Rodzaj instrumentu: Membranofony
Krąg kulturowy: Indie i orient
Gatunek muzyki: ---
.
|
|
Noot
Rodzaj instrumentu: Idiofony
Krąg kulturowy: Indie i orient
Gatunek muzyki: Lok Sangit (Muzyka Ludowa)
Noot jest ludową odmianą bębna glinianego, kojarzoną głównie z obszarem doliny kaszmiru. Instrument wywodzi się bezpośrednio od glinianego dzbana, i taki też ma kształt.
|
|
Ottu
Rodzaj instrumentu: Aerofony
Krąg kulturowy: Indie i orient
Gatunek muzyki: Muzyka Południowych Indii
Ottu jest spokrewniony z
Nadaswaram i Shehnai.
Jednak w przeciwieństwie do nich nie posiada skali melodycznej, a jego zadaniem jest
ciągłe utrzymywanie dźwięku o jednolitej wysokości - podstawy dźwiękowej, do której
pozostali muzycy mogą się odwoływać.
|
|
Pakhawaj
Rodzaj instrumentu: Membranofony
Krąg kulturowy: Indie i orient
Gatunek muzyki: Muzyka klasyczna
Pakhawaj to pierwowzór najważniejszych i najbardziej
charakterystycznych instrumentów perkusyjnych Indii - wykorzystywanego na Południu
Mridangamu i dominującej na Północy
Tabli. Warto z tego powodu zająć się pokrótce historią
wszystkich trzech instrumentów i zależności między nimi zachodzących.
|
|
Peti
Rodzaj instrumentu: Aerofony
Krąg kulturowy: Indie i orient
Gatunek muzyki: Wszystkie z wyjątkiem Karnatik
Peti to indyjska nazwa harmonium, sprowadzonego z Europy instrumentu
klawiszowego. Obszernym miechem pompujemy powietrze, przekierunkowując go do systemu trzcinowych rurek różnej długości.
|
|
Pungi
Rodzaj instrumentu: Aerofony
Krąg kulturowy: Indie i orient
Gatunek muzyki: Lok Sangit (Ludowa) i Karnatik Sangit (Południe)
Pungi to instrument kojarzony nierozłącznie z zaklinaczami węży.
|
|
Santur
Rodzaj instrumentu: Kordofony
Krąg kulturowy: Indie i orient
Gatunek muzyki: Różne
Santur to odmiana strunowych cymbałów, na których gra się niewielkimi,
drewnianymi młoteczkami.
|
|
Sarangi
Rodzaj instrumentu: Kordofony
Krąg kulturowy: Indie i orient
Gatunek muzyki: Muzyka Religijna
Sarangi jest instrumentem smyczkowym o trzech lub czterech strunach,
których brzmienie zmienia się przesuwając po nich paznokcie, jak i jednej strunie o dźwięku stałym i dwóch zestawach strun towarzyszących (które nie są nigdy poruszane, ale które
samoczynnie wibrują gdy zagrany zostanie odpowiadający im dźwięk.
|
|
Sarod
Rodzaj instrumentu: Kordofony
Krąg kulturowy: Indie i orient
Gatunek muzyki: ---
Sarod jest względnie nowym instrumentem wywodzącym się od pradawnego
Rabab.
|
|
Shehnai
Rodzaj instrumentu: Aerofony
Krąg kulturowy: Indie i orient
Gatunek muzyki: Muzyka Północnych Indii
Shehnai jest spokrewniony z południowoindyjskim
Nadaswaram. Jest to rodzaj oboju złożonego z ustnika wchodzącego w bambusowy lub trzcinowy korpus zwieńczony mosiężnym kielichem.
|
|
Sitar
Rodzaj instrumentu: Kordofony
Krąg kulturowy: Indie i orient
Gatunek muzyki: Różne
Sitar jest zapewne najbardziej znanym instrumentem strunowym
wykorzystywanym na Subkontynencie Indyjskim.
|
|
| | |
Menu
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
